اختلال بیش فعالی (ADHD) که به اختصار اختلال کمتوجهی-بیشفعالی نامیده میشود، طیف وسیعی از اختلالات رفتاری را شامل میشود که با کمبود توجه و تمرکز، بیشفعالی و ناتوانی در کنترل تکانشگری مشخص میشوند.
والدین کودکی که اخیراً به این بیماری مبتلا شده است، ممکن است خود یا نحوهی فرزندپروریاش را سرزنش کنند، اما اغلب اوقات علت این بیماری اصلاً به فرزندپروری مربوط نمیشود.
با این حال، شیوهی تربیتی والدین و محیط، تا حدودی، ممکن است مسئول بدتر شدن مشکلات رفتاری کودک باشند.
هیچ علت قطعی برای شروع ADHD در کودک یافت نشده است. با این حال، عوامل زیر ممکن است در افزایش خطر ابتلا به این بیماری نقش داشته باشند:
آناتومی یا عملکرد تغییر یافته مغز - اسکنهای مغزی نشان دادهاند که برخی از نواحی مغز، به ویژه نواحی مرتبط با فعالیت و دامنه توجه، در بین کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD متفاوت است. (1) برخی مطالعات نشان میدهند که لوب پیشانی مغز (در جلوی مغز قرار دارد) در بین افراد مبتلا به ADHD متفاوت است. این ناحیه مربوط به تصمیمگیری است. همچنین ممکن است اختلال در انتقالدهندههای عصبی مانند دوپامین و نورآدرنالین در مغز وجود داشته باشد. این انتقالدهندههای عصبی، پیامرسانهای شیمیایی مغز هستند. (2)
ژنتیک - ADHD گاهی اوقات ممکن است ارثی باشد. مطالعاتی وجود دارد که چندین ژن مرتبط با علت ADHD را یافتهاند. (1)
مرد بودن - پسران و مردان بیشتر از دختران و زنان در معرض خطر ابتلا به ADHD هستند. این میتواند به دلیل عوامل ژنتیکی یا عوامل هورمونی باشد. مطالعات نشان میدهد از آنجایی که ADHD معمولاً با علائم خشونت و بیشفعالی همراه است، بسیاری از دخترانی که نوع غالب ADHD از نوع بیتوجهی دارند، ممکن است هنگام تشخیص، از تشخیص آن غافل شوند. این دختران اغلب در بزرگسالی یا بزرگسالی این بیماری را نشان میدهند. (2)
سوء مصرف مواد مخدر، مصرف الکل و سیگار کشیدن مادر - برخی مطالعات نشان دادهاند که زنان بارداری که سیگار میکشند، الکل مصرف میکنند یا از داروهای تفریحی استفاده میکنند، در معرض خطر بیشتری برای به دنیا آوردن کودکانی هستند که در آینده به ADHD مبتلا میشوند. آسیبشناسی دقیق پشت این ارتباط به خوبی مشخص نیست. با این حال، گمان میرود که این نوع سوء مصرف در رحم یا در رحم، فعالیت عصبی را کاهش میدهد و مواد شیمیایی پیامرسان عصبی، یعنی انتقالدهندههای عصبی را تغییر میدهد. زنان بارداری که در معرض سموم محیطی قرار دارند نیز در معرض خطر به دنیا آوردن نوزادانی هستند که ممکن است به ADHD مبتلا شوند. (1)
قرار گرفتن در معرض سموم - کودکان نوپا و پیش دبستانی که در معرض سموم و مواد سمی محیطی قرار دارند، در معرض خطر بیشتری برای مشکلات رفتاری نیز هستند. از جمله موارد قابل توجه، قرار گرفتن در معرض سرب از رنگ و لولههای ساختمانهای قدیمی است که با دامنه توجه کوتاه و رفتار خشونتآمیز در برخی از کودکان مرتبط دانسته شده است. (1)
آسیب مغزی ناشی از ضربه - آسیب مغزی نیز در برخی مطالعات با ADHD مرتبط دانسته شده است. با این حال، تعداد کودکانی که دچار چنین آسیبهای مغزی شدهاند، برای توضیح شیوع رو به افزایش ADHD بسیار کم است. (3)
افزودنیها - برخی از افزودنیهای غذایی مانند مواد نگهدارنده و رنگهای مصنوعی با تشدید و افزایش خطر ابتلا به ADHD مرتبط بودهاند. تحقیقات دقیق در این زمینه ضروری است زیرا هیچ مدرک قطعی وجود ندارد. (1)
قند - مطالعات و باور رایج میگوید که قند اضافی در رژیم غذایی کودک اغلب منجر به مشکلات رفتاری میشود. با این حال، مطالعات دقیق نشان دادهاند که هیچ ارتباطی بین قند اضافی در رژیم غذایی و افزایش خطر ابتلا به ADHD یا حتی بدتر شدن علائم در کودکان مبتلا به ADHD وجود ندارد. (3)
عدم تحمل غذایی - عدم تحمل غذایی خاصی مانند شیر، گندم و آجیل نیز با افزایش خطر ابتلا به ADHD مرتبط دانسته شده است. (2)
قرار گرفتن در معرض تلویزیون - نگرانیهایی وجود داشته است مبنی بر اینکه قرار گرفتن بیش از حد در معرض تلویزیون در سنین پایین ممکن است منجر به افزایش خطر ابتلا به ADHD شود. اگرچه هیچ مطالعهای وجود ندارد که واقعاً این ارتباط را اثبات کند؛ شواهدی وجود دارد که نشان میدهد قرار گرفتن بیش از حد در معرض تلویزیون ممکن است منجر به بیتوجهی و خطر ابتلا به ADHD در مراحل بعدی زندگی شود. (2)
سایر عوامل خطر - این موارد شامل تولد زودرس قبل از 37 هفته بارداری و تولد با وزن کم هنگام تولد است. آسیب مغزی در رحم یا در چند سال اول زندگی یا اختلال شنوایی نیز با ADHD مرتبط است (2)
اختلال نقص توجه یا کم توجهی یا همان بیش فعالی در کودکان، معضلی است که این روزها بیش از پیش شاهد ابتلا افراد به آن هستیم. برخلاف باور عموم مردم این اختلال فقط گریبان گیر کودکان نمی شود بلکه بزرگسالان هم با این عارضه درگیر هستند و تقریبا زندگی شان را فلج می کند به طوری که شما با نداشتن تمرکز نمی توانید به خوبی بر انجام کاری مسلط شوید و یا حتی بی قرار و نا آرام می شوید و خب به تبع از آن رنج می برید. اینکه شما اطلاعات مفیدی از این مبحث داشته باشید می تواند در میزان کیفیت زندگی تان تغییری ایجاد نمایید. زیرا با مطالعه از منابع مختلف و معتبر، شناختی در خصوص علائم و علت، درمان و عوارض آن کسب می کنید.
این اختلال به معنای کم توانی یا اختلال رفتاری _ رشدی است به طوری که فرد مبتلا برای متمرکز ساختن خود بر روی موضوع یا کاری، دچار مشکل می شود. این دشواری گونه های گوناگونی دارد و می تواند ابعاد زندگی را به خوبی تحت تاثیر قرار دهد.
برخی از محققین و متخصصین این حوزه درمانی بر این باورند افرادی که به این اختلال مبتلا هستند از کمبود مواد شیمیایی به نام میانجی های عصبی در مغز رنج می برند، این نوع از مواد شیمیایی به مغز در کنترل کردن رفتار های انسانی کمک می کند.
طبق آماری که به دست ما رسیده است از هر 100 کودک 5 تن از آن ها درگیر این اختلال هستند.
توجه داشته باشید که این علائم و نشانه ها صرفاٌ به معنای بروز اختلال نقص توجه نیست بلکه ممکن است فرد مشکلاتی دیگری نظیر اضطراب و افسردگی داشته باشد. پس برای تشخیصی دقیق و بالینی به متخصص و روانپزشکی ماهر مراجعه کنید. هم چنین اگر والدین نگران بیش فعال بودن کودکان خود هستند بهتر است با یک روانپزشک کودک مشورت کنند و کودک خود را برای معاینه و ارزیابی به وی ارجاع دهند. البته تیم درمانی این اختلال متشکل از یک متخصص بهداشت و روان، روانشناس بالینی و پزشک مراقبت های اولیه یا متخصص اطفال می باشند.
بر اساس تحقیقاتی که اخیراٌ توسط محققین این حوزه درمان انجام شده است دلیل قطعی و روشنی دال بر ابتلا به این اختلال وجود ندارد، اما می توان عوامل دیگری را در بروز بیش فعالی دخیل دانست.
در ابتدا باید بدانید که برای تشخیص بیش فعالی تست های آزمایشگاهی خاصی در دست نیست و پزشک تمامی تشخیص و معالجات خود را بر اساس شرح حال و ارائه علائم از سوی درمانجو بسنده می کند. به طوری که ترکیبی از علائم مذکور در مدت زمان شش ماهه موجب بروز مشکلات عدیده ای برای کودک می شود و دال بر وجود چنین اختلالی در کودک می باشد.
با پیشرفت علم پزشکی در زمینه درمان های اختلالات روانی، راهکار های بسیاری برای خلاص شدن از آن ارائه شده است که در ادامه به رایج ترین آن ها می پردازیم.
اگر این اختلال به مرور زمان بگذرد و درمان نشود ممکن است عوارض بسیاری برای فرد به همراه داشته باشد، پس هر چه سریعتر برای تشخیص و درمان آن اقدام کنید تا بعد از رهایی از این عارضه معنای زندگی کردن را در یابید. همین طور به بانوان باردار توصیه می شود برای پیشگیری از ابتلا فرزند تان به این عارضه بهتر است سبک زندگی سالمی در پیش بگیرید و از مواد مخدر به شدت دوری کنید.
استرس زمانی رخ میدهد که احساس میکنید خواستههای شما - مانند کار، مدرسه یا روابط - فراتر از توانایی شما برای مقابله است. این میتواند واکنشی به یک موقعیت کوتاهمدت باشد، مانند گیر افتادن در ترافیک یا دیر رسیدن به یک قرار ملاقات، یا اگر با مشکلات رابطهای یا مالی، مرگ یکی از عزیزان یا سایر موقعیتهای جدی روبرو هستید، میتواند مدت زیادی طول بکشد. در حالی که برخی از استرسها میتوانند مفید باشند، مانند استرسی که شما را به درس خواندن برای امتحان یا عملکرد خوب در یک رویداد ورزشی ترغیب میکند، استرس طولانیمدت و درمان نشده با مشکلات جدی سلامتی از جمله افسردگی، بیماری قلبی، چاقی و سیستم ایمنی ضعیف مرتبط است.
از سال ۲۰۰۷، نظرسنجی سالانه انجمن روانشناسی آمریکا با عنوان « استرس در آمریکا» نشان داده است که زنان به طور مداوم سطوح بالاتری از استرس را نسبت به مردان گزارش میدهند. ما نمیدانیم که آیا این به این دلیل است که زنان اغلب نسبت به مردان از آنها خواستههای بیشتری دارند، مانند اینکه مرتباً مسئولیتهای خانوادگی بیشتری را بر عهده میگیرند، یا به این دلیل است که زنان استرس را متفاوت تجربه میکنند. اما واضح است که اگر راههای بهتری برای مدیریت استرس خود پیدا نکنیم، استرس مزمن میتواند عواقب جسمی و عاطفی داشته باشد.
استرس میتواند علائمی مانند تحریکپذیری، مشکلات خواب، تغییر در اشتها، سردرد، دلدرد، مشکلات روده، عصبی بودن، نگرانی بیش از حد و غم یا افسردگی ایجاد کند. استرس میتواند بر توانایی زن برای باردار شدن، سلامت بارداری و نحوه سازگاری او پس از زایمان تأثیر منفی بگذارد. همچنین میتواند بر قاعدگی و میل جنسی تأثیر بگذارد و ممکن است علائم قبل از قاعدگی را بدتر کند.
برای زنانی که مسئولیتهای زیادی را بر عهده دارند، ممکن است پیدا کردن وقت برای مدیریت مناسب استرس دشوار به نظر برسد. افرادی که سطح استرس بالایی دارند ممکن است سعی کنند استرس خود را به روشهای ناسالمی مانند پرخوری یا کمخوری، نوشیدن الکل یا دراز کشیدن در خانه مدیریت کنند. خبر خوب این است که روشهای موثری برای مدیریت استرس وجود دارد. در اینجا هفت روش هوشمندانه برای کمک به شما در کنار آمدن با این شرایط آورده شده است:
امیدوارم این نکات به شما در مدیریت استرس کمک کند، زیرا مقابله مؤثر بخش مهمی از سلامت کلی ماست.